Bedrijfsmanagement

BEDRIJFSHYGIËNE

'Afdrukplaatjes maken effect reinigen en ontsmetten tastbaar'

video interview afdrukplaatjes "Het nemen van afdrukplaatjes in de stal maakt het effect van een reinigings- en ontsmettings-protocol direct tastbaar voor u als varkenshouder", vertelt DGZ-dierenarts Charlotte Brossé. Binnen het Veepeiler project 'Optimalisatie reinigen en ontsmetten met hygiënogrammen' deed zij samen met collega-dierenartsen en varkenshouders de nodige ervaring op met staalnames in Vlaamse varkensstallen. "Het grondig en effectief reinigen en ontsmetten van de stal is cruciaal voor de biosecurity. Alleen dan kun je in- en versleep van ziektekiemen voorkomen", stelt Brossé.

Diergezondheidszorg Vlaanderen (DGZ) wil met het Veepeiler project de varkenssector bewust maken van het belang én effect van reinigen en ontsmetten. Op meer dan 60 varkensbedrijven hebben de tweedelijns DGZ-dierenartsen inmiddels afdrukplaatjes genomen en advies gegeven over het reinigings- en ontsmettingsprotocol. Met als uiteindelijk doel: de sector vertrouwd maken met nemen van afdrukplaatjes en het reinigen en ontsmetten van de varkensstallen effectief verbeteren.

'Verbeteren reinigings- en ontsmettingsprotocol hoeft niet ingewikkeld te zijn'
Dat het verbeteren van het reinigings- en ontsmettingsprotocol niet altijd ingewikkeld hoeft te zijn, blijkt wel uit de praktijkvoorbeeld dat DGZ-dierenarts Tamara Vandersmissen aanhaalt. "Op een bedrijf waar kraamstaldiarree een terugkerend probleem was, hebben we samen met de bedrijfsdierenarts en varkenshouder het reinigings- en ontsmettingsprotocol doorgenomen en een eerste staalname in de stal gedaan. Wat bleek; de stallen waren niet altijd visueel schoon na het reinigen. Simpele dingen als de onderkant van de stangen van de zeugenbox worden vaak onbewust overgeslagen. Maar ook het goed doseren en gebruiken van de juiste middelen was een aandachtspunt. We hebben de score zien dalen van 3,1 bij de eerste staalname tot 1,8 na het toepassen van verbeterpunten bij een derde staalname. De diarree in de kraamstal is weer onder controle, dat is natuurlijk een super resultaat."

'Wat je doet, grondiger of beter doen'
"We zien vaak dat de meeste stappen volgens het protocol wel gevolgd worden. Maar wat je doet grondiger of beter doen, maakt vaak een groot verschil", stelt Brossé. En daar ligt dan ook een taak weggelegd voor de varkenshouder en zijn bedrijfsdierenarts. "Om de infectiedruk op een bedrijf te verlagen, zul je aan de slag moeten met de biosecurity."

An Vanderzeypen, technisch specialist Zoetis An Vanderzeypen

'We gaan te vaak uit van veronderstellingen'

"De ziekteoverdracht door achterblijvend organisch materiaal in de stal is vele malen groter dan luchtverspreiding. Niet goed gereinigde en ontsmette stallen zijn als het ware een kweekbodem voor ziekteverwekkers, als je dat niet wegneemt blijft de infectiedruk stijgen", stelt An Vanderzeypen, technisch specialist bij Zoetis. "Het nemen van afdrukplaatjes in de stal is wat mij betreft dan ook een super tool, het maakt de kritische punten visueel. Het is eenvoudig, duurt niet lang, kost niet veel en maakt zichtbaar wat we zelf niet altijd met het blote oog kunnen zien. Ik zie in de praktijk dat we (te) vaak uitgaan van veronderstellingen."

Voederbakken vaak een 'Quick-win'
In de uitvoering van het reinigings- en ontsmettingsprotocol zijn vaak nog een aantal 'quick-wins' te behalen. Vandersmissen: "Denk bijvoorbeeld aan de voederbakken. Vaak blijft daar vuil of water in staan. Alleen ontsmetten is echt niet voldoende. Een tip die ik varkenshouders dan vaak geef: maak de bakken eerst schoon met een stofzuiger. Dat is net zoveel of zelfs minder werk en levert uiteindelijk een beter resultaat op. En dat geldt ook voor bijvoorbeeld het naspoelen met lage druk en zorgen dat de stal droog is voor er dieren in komen. Het is meestal niet zo ingewikkeld, maar je moet het wel doen."

Afdrukplaatjes ook routine in varkenshouderij
"In het kader van de antibioticumreductie is preventief werken natuurlijk een belangrijk argument. Het gaat er niet om wie het niet goed doet, maar waar we het reinigen en ontsmetten van de stal kunnen verbeteren. En dat kan op één bedrijf dus al per compartiment of bijvoorbeeld medewerker verschillen. Het nemen van de afdrukplaatjes is een extra hulpmiddel om dat inzichtelijk te maken. We hopen op den duur dat in de varkenshouderij het werken met afdrukplaatjes routine wordt."

Voor deelname aan het Veepeiler project 'Optimalisatie reiniging en ontsmetting met hygiënogramman' kunt u contact opnemen met uw bedrijfsdierenarts.