Bedrijfsmanagement

BEDRIJFSHYGIËNE

'Afdrukplaatjes maken effect reinigen en ontstmetten tastbaar'

"Het nemen van afdrukplaatjes in de stal maakt het effect van een reinigings- en ontsmettings-protocol direct tastbaar voor u als varkenshouder", vertelt DGZ-dierenarts Charlotte Brossé. Binnen het Veepeiler project 'Optimalisatie reinigen en ontsmetten met hygiënogrammen' deed zij samen met collega-dierenartsen en varkenshouders de nodige ervaring op met staalnames in Vlaamse varkensstallen. "Het grondig en effectief reinigen en ontsmetten van de stal is cruciaal voor de biosecurity. Alleen dan kun je in- en versleep van ziektekiemen voorkomen", stelt Brossé

Lees verder

video interview DGZ

GEZONDHEIDSSTATUS

Eerste biest is van levensbelang

Biggen krijgen bij de geboorte nauwelijks reserve-energie en afweerstoffen mee. Dit maakt ze kwetsbaar voor ziektekiemen. Voldoende biestopname en goede biestkwalitiet verhogen de overlevingskans. De opname van biest is van levensbelang vanwege:

  • Energie
  • Afweer

Na de geboorte komt een big in een omgeving terecht die (afhankelijk van de temperatuur in het kraamhok) 10-15 graden lager is dan de normale lichaams-temperatuur van 39°C. In het eerste uur kan de lichaams-temperatuur van de big wel 4-5 graden dalen. Het kost veel energie om die temperatuur weer omhoog te krijgen.

Lees verder


eerste biest levensbelang biggen

BEDRIJFSHYGIËNE

Stof tot nadenken

Een varkensstal is nooit volledig stofvrij. Een tweeledig probleem met negatieve effecten voor uw eigen gezondheid maar zeker ook voor de gezondheid van uw varkens. Bij het inademen komen stofdeeltjes terecht in de luchtwegen van uw varkens en kunnen zo een belangrijke rol spelen bij de luchtweggezondheid.

Fijnere stofdeeltjes dringen dieper door
Het stof in varkensstallen bestaat uit vaste en vloeibare deeltjes en is vooral afkomstig van de varkens zelf (huidschilfers en haar), het voer (korrel en brijvoeder) en de mest (ammoniak wordt omgezet in chemische stoffen die terug te vinden zijn in stof). Hoe fijner de stofdeeltjesgrootte, des te dieper de stofdeeltjes in de luchtwegen terecht komen.

Lees verder


bedrijfshygiene

GEZONDHEIDSSTATUS

Management stap één in mycoplasma-aanpak

Het management van de varkenshouder is de eerste stap in de aanpak van mycoplasma. Want met vaccineren alleen kom je er als varkenshouder niet, zo stellen onderzoekers van onder meer de Universiteit van Gent (Maes, et al., 2007). Omdat mycoplasma op vrijwel ieder varkensbedrijf aanwezig is en individuele dieren lastig te diagnosticeren zijn, kan het zich zonder gerichte preventieve maatregelen snel verspreiden. Een strak management is daarom onmisbaar in de beheersing van mycoplasma. Maar wat zijn dan belangrijke maatregelen?

Lees verder


gezondheidsstatus

GEZONDHEIDSSTATUS

Wisselend ziektebeeld bij ziekte van Glässer

De Ziekte van Glässer, veroorzaakt door de HPS-bacterie, is een aandoening die het long-, borst- en buikvlies, hartzakje en gewrichts- en hersenvliezen van het varken kan aantasten (Amano et al., 1994). Het ziektebeeld is hetzij acuut (hoge koorts, moeilijke ademhaling, lusteloosheid), doorgaans met de dood tot gevolg, hetzij chronisch.
Bij de chronische vorm blijven dieren achter in groei, hebben een ruw haarkleed en/of kunnen opgezette gewrichten hebben, met kreupelheid tot gevolg. Andere ziektesymptomen bij chronisch aangetaste dieren zijn: een waterbuik (opgezwollen buik door vocht), pijnlijke hoest en in geval van hersenvliesontsteking: zenuwsymptomen (dit komt maar zelden voor). Chronische infecties kunnen uiteindelijk leiden tot achterblijvende groei, kreupelheid en wegkwijnende biggen. Op eenzelfde bedrijf kunnen alle ziektebeelden gelijktijdig voorkomen.

Dragerdieren bouwen weerstand op
Veel varkens zijn drager van de HPS-bacterie en bouwen daarmee een zekere natuurlijke weerstand op. Zeugen die drager van HPS zijn, beschermen op hun beurt hun biggen met antistoffen in de biest. Het afweersysteem van uw dieren kan aangetast worden door bijvoorbeeld een andere bacteriële infectie of door virale infecties die de weerstand van de varkens ondermijnen (PRRS, PCV2, ...). Op dat moment kan HPS leiden tot de Ziekte van Glässer. Vooral op bedrijven met immuniteitsproblemen of een hoge gezondheidsstatus (geen antistoffen opgebouwd), vormt HPS een risico. Overleg met uw dierenarts hoe u de insleep van HPS kunt voorkomen en uw dieren optimaal kunt beschermen.

beeld Ziekte van Glasser
BEDRIJFSHYGIËNE

Doorbreek infectieketen met all-in/all-out

Uit onderzoek blijkt dat het hanteren van een all-in/all-out systeem een van de belangrijkste maatregelen is om een infectieketen te doorbreken (Clark, et al., 1991, genoemd in: Maes et al, 2008).
Reinig en ontsmet leeggekomen afdelingen grondig om de overdracht van ziektekiemen tussen diergroepen en leeftijden te voorkomen. Zo kunnen nieuwe dieren in een schone stal met een verlaagde infectiedruk starten.

Ook zeugenafdeling schoonmaken
Op de afdelingen waar u geen all-in/all-out kunt hanteren, zoals de dragende zeugenafdeling, is het raadzaam om de stallen wel een aantal keer per jaar grondig schoon te maken. Daarmee verlaagt u de infectiedruk.


bedrijfshygiene

HUISVESTING

Comfortzone: niet te koud en niet te warm

De optimale staltemperatuur is heel belangrijk voor gezonde luchtwegen en groei van uw varkens. Binnen een zogenaamde comfortzone is de temperatuur in de stal dusdanig dat uw varkens geen moeite hoeven doen om op te warmen of af te koelen. De energie die de varkens daarmee besparen, kunnen ze dan benutten om goed te groeien/te presteren.

Gedrag laat temperatuur zien
U kunt aan het gedrag van de varkens eenvoudig zien hoe het met de temperatuur in uw stal gesteld is. Wanneer de dieren dicht bij elkaar op een hoopje liggen, duidt dat op een te lage staltemperatuur. Liggen de dieren zoveel mogelijk gespreid uit elkaar en ademen ze versneld, dan is het te warm. Op welke temperatuur er sprake is van een comfortzone, is afhankelijk van onder andere diergewicht, de voeding (voeropname en energie-inhoud) en het stal/hoktype.


infographic temperatuur

DIERMANAGEMENT

Met quarantaine een buffer creëren

Het aanvoeren van nieuwe dieren, zoals jonge gelten, vormt een van de grootste risico's van ziekte-insleep op een vermeerderingsbedrijf. Met een quarantainestal waar de aangevoerde dieren tijdelijk verblijven (bij voorkeur 12-13 weken) creëert u een buffer tussen de dieren op uw bedrijf en de mogelijk besmette dieren. Een goede quarantainestal is volledig gescheiden van de rest van het bedrijf, inclusief bedrijfskleding en materiaal.

Observeren en onderzoeken
Gedurende de quarantaineperiode kunt u, door de dieren te observeren en eventueel (bloed)onderzoek te doen, nagaan of de aangevoerde varkens gezond zijn. Hanteer in uw quarantainestal een strikt all-in/all-out systeem en probeer de frequentie van het introduceren van nieuwe dieren zo laag mogelijk te houden. Op basis van uw het risicoprofiel van uw bedrijf kunt u beslissen over eventuele vaccinatie en het moment van introduceren. Met het strikt handhaven van een quarantaineperiode verkleint u het risico van insleep van nieuwe ziektekiemen aanzienlijk.

quarantaine